Tag: industrial

Opowieści

Imperium Karola Scheiblera | Księży Młyn

17/07/2013

Księży Młyn to zespół fabryk włókienniczych i towarzyszących im obiektów, rozległe osiedle, które przetrwało w sposób niemal kompletny z okresu rozkwitu przemysłowej Łodzi. Pierwsza wzmianka o nim w księgach miejskich pochodzi z 1484 r., kiedy stał w tym miejscu jeszcze tylko młyn. Następnie przez kilka stuleci przekazywano go z jednej rodziny dzierżawców do drugiej, a na pobliskich terenach powstawały przędzalnie i pierwsze domy mieszkalne. W 1822 r. młyn spłonął, niestety nigdy go już nie odbudowano. W 1870r. jedną z fabryk i całą posiadłość Księżego Młyna kupił Karol Scheibler, który dzięki kolejnym inwestycjom znacznie rozwinął teren. Powstał duży kompleks obiektów przemysłowych, bocznica kolejowa, łącząca zakład z linią Kolei Fabryczno-Łódzkiej (pierwszej linii kolejowej w Łodzi), magazyny surowca, inne mniejsze obiekty, budynek szkolny, straż pożarna, szpital oraz słynne domy familijne – „famuły”. Prawdziwe łódzkie „miasto w mieście”.

Księży Młyn zawiera więc sporo „atrakcji”, my zaczniemy od pokazania Wam osiedla mieszkalnego, wybudowanego dla pracowników przędzalni Scheiblera i ich rodzin oraz budynku szkolnego. Zachęcamy również do częstych spacerów w tym wyjątkowym miejscu. Chociaż następuje tu coraz więcej zmian cały czas wyczuwalny jest duch przeszłości. Budynki z czerwonej cegły, liczne zaułki i bardzo kameralny charakter podwórek tworzą razem niesamowity klimat.

..

Odkrywanie

Imperium Karola Scheiblera

23/06/2013

W 1870 roku w Łodzi pojawił się Karol Scheibler – doświadczony fabrykant, który rozbudował okolicę Księżego Młyna. Swoją działalnością zapewnił Łodzi czołowe miejsce w Europie jeśli chodzi o przemysł włókienniczy. Był twórcą prawdziwego przemysłowego imperium, w skład którego wchodziły tzw. Centrala przy Wodnym Rynku, kompleks Księżego Młyna oraz zabudowa biegnąca wzdłuż obecnej ulicy Tymienickiego aż do ulicy Piotrkowskiej, o łącznej powierzchni około 500 ha.

Najpierw Scheibler uruchomił pierwszą przędzalnię bawełny przy Palcu Zwycięstwa 1, która stała się centralą imperium. Później, przewidując problemy na rynku bawełny spowodowane wojną secesyjną w Stanach Zjednoczonych, zgromadził zapasy, które pozwoliły mu nie tylko utrzymać produkcję jak i sprzedaż bawełny po zawyżonej cenie. Dorobił się sporego majątku i wybudował przy Placu Zwycięstwa domy robotnicze dla swoich pracowników. W 1824r. kupił manufakturę Karola Wendischa, zburzył ją i wybudował na jej terenieogromny budynek przędzalni oraz cały zespół fabryczny, w skład którego wchodziły m.in.: tkalnia wyrobów bawełnianych, gazownia, farbiarnia, bocznica kolejowa, a także straż pożarna. Powstało wtedy również osiedle domów familijnych, szkoła, szpital oraz boisko piłkarskie.

Wejście główne do dawnej przędzalni Scheiblera
Domy robotnicze na Księżym Młynie
Dawna szkoła na Księżym Młynie

Zespół fabryczny Karola Scheiblera stanowił przełom w architekturze przemysłowej. Ogromny budynek przędzalni liczący sobie 207 m długości i 35,5 m szerokości, ze względu na swoje rozmiary, styl architektoniczny i nowatorskie rozwiązania konstrukcyjne, stał się wzorem dla wielu późniejszych projektantów fabryk. Dziś zabytkowa przędzalnia Scheiblera i budynki jej towarzyszące tworzą osiedle, w którym możemy zamieszkać. Do dyspozycji mamy „lofty u Scheiblera” lub jeśli jesteśmy w Łodzi tylko przejazdem klimatyczne apartamenty hotelowe Loft Aparts. Na terenie kompleksu znajduje się także część rekreacyjna z alejkami spacerowymi i malowniczym stawem a teren jest zamknięty i całodobowo dozorowany. Wnętrza zachowały swój unikalny, postindustrialny charakter, którego wyrazem są między innymi zabytkowe elementy konstrukcji, takie jak ściany z charakterystycznej czerwonej cegły czy fragmenty instalacji. Cisza, spokój…  jest to prawdziwe „miejsce z duszą”, będące bardzo dobrym przykładem na to jak można świetnie wykorzystać niszczejące budowle przemysłowe, przystosowując je do współczesnych potrzeb ludności, jednocześnie zachowując kawałek historii. 

Lofty u Scheiblera
Widok na Lofty u Scheiblera

Około roku 1890 Karol Scheibler wybudował przy ulicy Fabrycznej kompleks magazynowy. Niektóre budynki kompleksu zostały zrewitalizowane, noszą teraz nazwę Textorial Park a mieszczą się w nich biura. Cała powierzchnia biurowa tego kompleksu wynosi 11 613 m².

Textorial Park

Parę lat później, przy ulicy Kilińskiego 187, powstała tkalnia bawełny zwana nową tkalnią. W latach 80. odwiedził ją papież Jan Paweł II dlatego do dziś przez niektórych potocznie zwana jest „tkalnią papieską”. Niestety budynek z roku na rok niszczeje coraz bardziej i na razie nic nie zapowiada aby miało się to zmienić.

Kolejny kompleks fabryczny Scheiblera mieścił się przy ulicy Tymienieckiego, niedaleko Piotrkowskiej, i zawierał bielnik, farbiarnię oraz wykończalnię.  W 1910 roku wybudowano tu też przepiękną secesyjną elektrownię według projektu Alfreda Frischa. Dwa budynki przy ulicy Tymienieckiego 3 zostały już poddane rewitalizacji. Powstało w nich centrum kultury i przedsiębiorczości o nazwie Art_Inkubator.

Wnętrze elektrowni Scheiblera
Widok z okna  Art_Inkubatora

W 1921r. Karol Scheibler swoje imperium połączył z fabryką Ludwika Grohmana, od tej pory wszystkie zespoły obydwóch fabrykantów nosiły nazwę Zjednoczonych Zakładów K. Scheiblera i L. Grohmana S.A. Po 1962r. imperium Scheiblera zmieniło nazwę na Zakłady Przemysłu Bawełnianego Uniontex. Po 1989 roku zakłady nie radziły sobie na konkurencyjnym rynku. Zabytek z biegiem czasu popadał w coraz większą ruinę aż w roku 2001 ogłoszono upadłość zakładów.

Łącznie Karol Scheibler stworzył trzy ogromne zespoły fabryczne, składające się na prawdziwe włókiennicze imperium. Jego przedsiębiorstwo było największe wśród przedsiębiorstw włókienniczych w Królestwie Polskim i objęło teren od ulicy Piotrkowskiej po granicę Widzewa, którego łączna powierzchnia wynosiła ponad 500 ha, co zajmowało mniej więcej 14% ówczesnego terytorium miasta. Wszystkie obiekty fabryczne jako pierwsze w Łodzi zostały powiązane systemem bocznic kolejowych o długości ok. 5 km od linii kolei żelaznej fabryczno-łódzkiej. Pozostałości po jego działalności są jednak zdecydowanie większe ponieważ poza działalnością włókienniczą Scheibler wybudował również cały zespół rezydencji pałacowych: pałac rodziny Scheiblerów (obecnie Muzeum Kinematografii w Łodzi), pałac przy ulicy Piotrkowskiej (obecnie Politechnika Łódzka) oraz pałac na rogu ulic Przędzalnianej i Emilii (obecnie oddział Muzeum Sztuki).

W 2015 Księży Młyn został uznany pomnikiem historii. Gorąco zachęcamy do zaglądania w okolice wszystkich kompleksów Karola Scheiblera oraz do poznawania ich architektury i historii.

Dzieje się, Opowieści

Promised Lodz | Wernisaż wystawy Marty Rożej

09/10/2012

Marta Rożej od 10 lat mieszka w Niemczech. W Bielefeld ukończyła studia na Wydziale Fotografii i Mediów. Urodziła się w Łodzi i z podziwem obserwuje rozwój tego miasta, który zainspirował ją do stworzenia najnowszego projektu.

Od 26 września do 10 października, w Galerii 87, możemy oglądać jej najnowszą wystawę fotografii.

PROMISED LODZ jest zarówno odniesieniem do przeszłości jak również istniejącej rzeczywistości. Od kilku lat obserwujemy bowiem dynamiczny rozwój miasta, Łódź szuka nowej tożsamości, pojawiają się nowi inwestorzy realizujący tutaj swoje nowe inwestycje. Łódź jest teraz jednym z najlepszych przykładów adaptacji budynków pofabrycznych: stare hale produkcyjne, niszczejące latami, przekształcane są w centra handlowe, hotele czy lofty. Martę Rożej interesuje moment przejściowy, jeszcze przed rewitalizacją czyli zanim przestrzenie fabryczne zmienią ostatecznie swój charakter. Fotografując je koncentruje się na murach, przestrzeni, pozostawionych we wnętrzach przedmiotach a przede wszystkim na niepowtarzalnym charakterze pofabrycznych wnętrz. Dzięki temu zatrzymuje dla nas kawałek historii bo już niedługo wiele z tych miejsc zyska drugie, trochę inne niż dotychczas życie.

Podczas podziwiania wystawy nie tylko pofabryczne wnętrza przykuwają naszą uwagę. Martę interesuje również współczesna bohema. To właśnie w dużej mierze młoda generacja napędza przecież rozwój miasta i tworzy jego nowy wizerunek: wizerunek miasta kultury i sztuki, miasta które w Europie ma coraz większe znaczenie, i które jest symbolem nowego początku, nowej ziemii obiecanej. Właśnie ci młodzi ludzie – artyści, organizatorzy imprez i akcji społecznych – są bohaterami projektu, ukazanymi na tle wykonywanego przez nich zawodu lub pasji.

W projekcie PROMISED LODZ wzięli udział:

Dorota Stępniak
Paulina Połoz
Aleksandra Kmiecik
Cock’n‘bullstory – Agnieszka Dębecka und Karolina Stejuk
Grupa Cukier – Marcjanna Kołat, Kasia Piróg, Ania Szymańska, Marta Wycech
Małgorzata Żmijska
Marcin Polak
Michał Gruda
Owoce i Warzywa – Ania Marczyk, Michał Sobolewski
Jan Wasiński (Jubaal)
Igor Oleś
Pan tu nie stał – Justyna Burzyńska-Lebiedowicz i Maciej Lebiedowicz
WJT Film Production – Wojciech Leszczyński, Anna Mroczek
Natalia Hołub
Krzysztof Candrowicz
Olga Kowalczyk
Tomasz Rolniak (Elektryczny Pastuch)
Zuzanna Markiewicz
Anna Jędrzejak i Przemek Górski – Łódzkie Spotkania Fotografii Awangardowej Lomografie
Bajkonur – Artur Urbański, Paweł Olszewski, Kamil Łazikowski, Marcin Ilski

Na wystawę składa się 13 zdjęć w formacie 60 cm x 80 cm.
Zdjęcia powstały na terenie Posiadła przy ul. Tymienieckiego 3/7 dzieki uprzejmości Opal Property Developments, na terenie Widzewskiej Manufaktury oraz w byłej fabryce Eitingona przy Targowej 35 podczas Festiwalu Design.
W ramach projektu powstał również album zawierający 39 fotografii.

Projekt powstał w ramach pracy dyplomowej na Wydziale Design w Bielefeld.

PROMISED LODZ FANPAGE

 

Opowieści

Centrum OFF Piotrkowska

01/08/2012

Centrum OFF to dawna Fabryka Ramisha przekształcona w centrum różnorakich działań kulturalnych, skupiające projektantów mody, designerów, muzyków, wszelkich artystów szeroko pojętej kultury OFF-owej. Wykorzystano świetną lokalizację i stworzono miejsce, którego celem jest rozwój kultury, sztuki, kreatywnej działalności, a co za tym idzie, również kreatywnego biznesu.