Tag: fabryczna nad fabrykami

Odkrywanie

Fabryczna nad fabrykami #3 Imperium Scheiblera

30/10/2019

Przed Wami fotograficzna i filmowa realizacja trzeciego tematu wykonanego w ramach projektu Fabryczna nad fabrykami. Zrealizowany przez nas materiał ukazuje poprzemysłową architekturę dawnego przedsiębiorstwa Karola Scheiblera – największego wśród przedsiębiorstw włókienniczych w Królestwie Polskim, które objęło teren od ulicy Piotrkowskiej po granicę Widzewa.

Karol Scheibler rozbudował okolicę Księżego Młyna i swoją działalnością zapewnił Łodzi czołowe miejsce w Europie jeśli chodzi o przemysł włókienniczy. Był twórcą prawdziwego przemysłowego imperium, w skład którego wchodziły tzw. Centrala przy Wodnym Rynku, kompleks Księżego Młyna oraz zabudowa biegnąca wzdłuż obecnej ulicy Tymienieckiego aż do ulicy Piotrkowskiej, o łącznej powierzchni około 500 ha.

W 1921r. Scheibler swoje imperium połączył z fabryką Ludwika Grohmana, od tej pory wszystkie zespoły obydwóch fabrykantów nosiły nazwę Zjednoczonych Zakładów K. Scheiblera i L. Grohmana S.A. Po 1962r. imperium Scheiblera zmieniło nazwę na Zakłady Przemysłu Bawełnianego Uniontex. Po 1989 roku zakłady nie radziły sobie na konkurencyjnym rynku i zabytek z biegiem czasu popadał w coraz większą ruinę aż w roku 2001 ogłoszono upadłość zakładów.

Przedsiębiorstwo Karola Scheiblera było największe wśród przedsiębiorstw włókienniczych w Królestwie Polskim i a teren jaki zajmował wynosił mniej więcej 14% ówczesnego terytorium miasta. Dziś zabytkowa przędzalnia Scheiblera i budynki jej towarzyszące tworzą osiedle, w którym możemy zamieszkać. Do dyspozycji mamy „lofty u Scheiblera” lub jeśli jesteśmy w Łodzi tylko przejazdem klimatyczne apartamenty hotelowe Loft Aparts. Na terenie kompleksu znajduje się także część rekreacyjna z alejkami spacerowymi i malowniczym stawem. Budynki kompleksu magazynowego przy ulicy Fabrycznej również zostały zrewitalizowane, noszą teraz nazwę Textorial Park i mieszczą biura. Dwa budynki z zabudowy wzdłuż ulicy Tymienieckiego 3 obecnie noszą nazwę Art_Inkubator i pełnią rolę centrum kultury i przedsiębiorczości. Pozostałe budynki, wraz z secesyjną elektrownią, wchodzą w skład inwestycji Fuzja i w najbliższym czasie zostaną odnowione. Zabudowa wdłuż ulicy Kilińskiego wciąż oczekuje na lepszy czas.

W 2015 Księży Młyn został uznany pomnikiem historii.

Obiekty zaprezentowane na fotografiach i w filmie:

Przędzalnia bawełny przy Placu Zwycięstwa 1

Przędzalnia bawełny przy Tymienieckiego 25

Straż pożarna przy Tymienieckiego 30

Domy familijne przy Tymienieckiego i Przędzalnianej

Powierzchnie magazynowe przy Fabrycznej i Magazynowej, obecnie Textorial Park

„Nowa tkalnia” przy Kilińskiego 187

Bielnik, tkalnia i wykańczalnia przy Tymienieckiego 3, obecnie Art Inkubator

Elektrownia przy Tymienieckiego 3, obecnie Fuzja Łódź

Realizacja zdjęć i filmu: Marta Ostrowska, Rafał Tomczyk

Muzyka w filmie: Mateusz Stryjek | Primo Ultimo

Odkrywanie

Fabryczna nad fabrykami #2 Widzewska Manufaktura

08/05/2019

Drugi temat zrealizowany w ramach projektu Fabryczna nad fabrykami to Widzewska Manufaktura. Przed Wami tradycyjnie krótki zarys historyczny miejsca a później fotografie i film.

Przy ulicy Piłsudskiego w Łodzi znajduje się kompleks fabryczny, który pełnił przez wiele lat bardzo ważną rolę w życiu miasta i przyczynił się do przekształcenia wsi Widzew w przedmieście Łodzi. W roku 1880 przedsiębiorca Juliusz Kunitzer wybudował tu przędzalnię bawełny, tkalnię, zakład gazowy, farbiarnię, bielnik oraz zabudowania gospodarcze. Wraz ze wspólnikiem Juliuszem Heinzlem wzniósł sporych rozmiarów kompleks fabryczny pod nazwą Towarzystwo Akcyjne „Heinzel i Kunitzer”. Po I wojnie światowej przedsiębiorstwo zajmowało się nie tylko wytwarzaniem przędzy i tkanin bawełnianych ale również produkcją maszyn przędzalniczych, urządzeń włókienniczych, mebli metalowych oraz prostego sprzętu gospodarstwa domowego. Nazwę zmieniono wtedy z „Towarzystwa Akcyjnego Widzewskich Zakładów Bawełnianych” na „Widzewska Manufaktura Sp. Akc.”.

Chociaż zarząd Widzewskiej Manufaktury na przestrzeni lat zmieniał swój skład, zawsze słynął ze wspierania lokalnych inicjatyw, chętnie udostępniał sale fabryczne na spotkania, imprezy, przedstawienia czy zebrania. W okresie Dwudziestolecia Międzywojennego Widzewska Manufaktura niestety przechodziła kłopoty finansowe i z powodu zadłużenia m.in. w bankach i instytucjach ogłosiła w 1933r. upadłość. Po II wojnie światowej przeszła na własność państwa.

Obecnie siedzibę swoją ma tu wiele firm i pracowni, a branża kreatywna z każdym rokiem intensyfikuje tu swoją działalność. W przestrzeniach pofabrycznych znajduje się m.in. Teatr Zamiast, restauracja Tektura Boho. Szczególnie warte polecenia są organizowane tu wystawy i spotkania artystyczne, z których najbardziej popularna to „Przestrzeń improwizacji osobistej – Kipisz”.

Realizacja zdjęć i filmu: Marta Ostrowska, Rafał Tomczyk

Muzyka w filmie: Mateusz Stryjek | Primo Ultimo

Odkrywanie

Fabryczna nad fabrykami #1 Imperium Poznańskiego

02/02/2019

Publikujemy fotograficzną i filmową realizację pierwszego tematu wykonanego w ramach projektu Fabryczna nad fabrykami. Zrealizowany przez nas materiał ukazuje powstałe pod koniec XIX wieku Zakłady Izraela Poznańskiego, późniejsze Zakłady Przemysłu Bawełnianego im. Juliana Marchlewskiego „Poltex”.

Na północ od ulicy Ogrodowej, pod koniec XIX wieku powstały Zakłady Izraela Poznańskiego. Cały kompleks składał się z tkalni, przędzalni, bielnika i apretury, farbiarni, drukarni, tkanin i wykończalni, oddziału naprawy i budowy maszyn, ślusarni, odlewni i parowozowni, gazowni, remizy strażackiej, magazynów, bocznicy kolejowej oraz pałacu fabrykanta, kantoru fabrycznego i budynków mieszkalnych dla robotników czyli tzw. „famuł”. Najbardziej okazałym obiektem kompleksu była pięciokondygnacyjna przędzalnia bawełny z czerwonej nieotynkowanej cegły.

W czasach PRL fabryka nosiła nazwę Zakłady Przemysłu Bawełnianego im. Juliana Marchlewskiego „Poltex”. Z powodu utraty wschodnich rynków zbytu oraz przejęcia większości udziałów przez włoskie banki w latach 20. i 30. XX wieku fabryka była na granicy bankructwa, w roku 1991 przedsiębiorstwo zostało zlikwidowane.

W 2006 roku otwarto tutaj Centrum Handlowe Manufaktura a w 2008 r. ms2 – oddział Muzeum Sztuki w Łodzi. Rok później w okazałym budynku byłej przędzalni powstał czterogwiazdkowy hotel i centrum konferencyjne sieci Andel’s. W 2015 roku przędzalnia i brama fabryki zostały uznane pomnikami historii. Obecnie kompleks pofabryczny Poznańskiego cieszy się dużą popularnością wśród mieszkańców Łodzi, jest też jednym z najważniejszych miejsc odwiedzanych przez turystów. Znajdują się tu liczne punkty handlowe i gastronomiczne, kino, kręgielnia oraz Muzeum Fabryki. Odbywają się tu również imprezy miejskie. Bardzo miło jest patrzeć jak cały teren tętni życiem i jak ta wielka potęga ubiegłego wieku pięknie teraz służy nam wszystkim.

 

Realizacja zdjęć i filmu: Marta Ostrowska, Rafał Tomczyk

Muzyka w filmie: Mateusz Stryjek | Primo Ultimo

PODZIĘKOWANIA: Serdecznie dziękujemy C.H. Manufaktura za pomoc w realizacji materiału, za cierpliwość i za poświęcony nam czas. Podziękowania w szczególności kierujemy do Pani Justyny Kowalewskiej, która sprawnie kontrolowała naszą pracę oraz do pracowników ochrony obiektu za wsparcie podczas pracy.